Backlight

Een jaar geleden riep president George Bush de wereldgemeenschap op tot de “War on terrorism”. Nu bijna een jaar later vraagt Tegenlicht zich af hoe deze ‘nieuwe oorlog’ er in de dagelijkse praktijk uitziet en vooral hoe hij gevoerd moet worden. Hoeveel weten we van onze vijand, wie zijn de hoofdrolspelers en waar is het front in deze nieuwe oorlog? Welke lessen hebben we geleerd sinds 9/11 met betrekking tot onze eigen veiligheid.

Een reconstructie van de Britse regisseur Paul Yule van de gevangenenopstand in een fort in Noord-Afghanistan, die eind november 2001 bloedig werd neergeslagen door Afghaanse en Westerse troepen. Terwijl er over het algemeen weinig beelden zijn van de strijd tegen de Taliban in Afghanistan, is de opstand minutieus vastgelegd door aanwezige journalisten. Yule maakte aan de hand van gesprekken met de journalisten en de gemaakte beelden een schokkend verslag van wat zich in het fort op het hoogtepunt van de militaire operatie 'Noble Eagle' afspeelde.

Tweede deel van de uitzending over de Amerikaanse oorlog tegen de drugs, waarin de vraag wordt gesteld wat de impact van dit 'perpetuum mobile' is op het leven van veel gewone Amerikanen. Want als de oorlog door moet gaan, moeten er wel steeds nieuwe slachtoffers worden gevonden.

Tegenlichtuitzending uit 2003 over Max Kohnstamm, die op 20 oktober 2010 overleed.

Decennialang hoorde Nederland als vanzelfsprekend tot de meest innovatieve economieën, maar in februari werd bekend dat het uit de toptien van het Global Competitivenes Report was gegleden. Tegelijkertijd lieten diverse universiteiten weten dat ook dit jaar de belangstelling voor bètastudies weer lager was dan het jaar ervoor. En als klap op de vuurpijl maakte Philips-topman Ad Huijser bekend een verhuizing van het Philips onderzoekslaboratorium (Natlab) uit Nederland te overwegen vanwege het gebrek aan adequaat geschoold personeel. De Nederlandse kenniseconomie loopt vast.

Rond de oorlog in het voormalig Joegoslavië speelt beeldvorming een belangrijke rol. Want klopt het beeld wat is ontstaan over de oorlog in het voormalig Joegoslavië (en over de rol van Slobodan Milosevic), met de werkelijkheid? Regisseur Jos De Putter probeert met zijn 'Kanttekeningen bij het proces' de verhalen achter het ontstane beeld te reconstrueren en ontdekt dat er veelvuldig wordt gemanipuleerd door alle betrokken partijen.

Het derde seizoen van Tegenlicht start met een uitzending over de voortdurende strijd in Kosovo. In 1999 kwamen de Serviërs en de Albanezen door bemiddeling van de VN, tot een staakt-het-vuren. Maar tot echte ontwapening van de bevolking kwam het niet, en daardoor smeult het conflict onderhuids nog altijd door. Een uitzending over de hypocrisie achter de vredesmissies van Amerika – want terwijl dat land bovengronds optreedt als bemiddelaar wordt ondergronds het conflict in stand gehouden doordat één partij, in dit geval de Albanezen, uit datzelfde Amerika grote hoeveelheden geld en wapens ontvangt.

“De Chinezen zullen harder lopen, sneller lopen en uiteindelijk ons voorbij gaan… en dat wil ik niet” (Minister Brinkhorst) Sinds Deng Xiaoping begin jaren ’80 het kapitalisme via een achterdeur naar binnen liet glippen, is China bezig met een onstuimige opmars in de wereldeconomie. China’s aandeel in de wereldhandel groeit snel, en de verwachting is dat dit pas het begin is. Begerig kijken Chinese bedrijven inmiddels over de grenzen van hun land. Op zoek naar nieuwe afzetmarkten zijn de eerste Chinese bedrijven al in Europa gearriveerd, en nog een hele reeks staat klaar om de oversteek binnenkort te maken. In Tegenlicht een beeld van het nieuwe ondernemende China. Een land dat veertig jaar communisme (althans in economisch opzicht) in rap tempo van zich afschudt en met hervonden trots het economisch wereldtoneel aan het veroveren is.

Documentairemaker Pieter Fleury kreeg na maanden onderhandelen toestemming om in Noord-Korea te mogen filmen. De Democratische Volksrepubliek van Korea kennen we alleen als de schurkenstaat, met een beducht kernwapenprogramma en het stalinistische regime van Kim Jong-il, vijand van het Westen. Uniek aan de toestemming was dat Fleury mocht filmen op het niveau van het dagelijks leven, de familie, leven en werken. Ondanks het toeziend oog van de censor maakte Fleury daar op de vierkante milimeter een nooit eerder vertoond portret van een zwijgende, protestloze samenleving.

Op 12 september buigt de Tweede Kamer zich over het door Medy van der Laan voorgestelde nieuwe omroepakkoord. Reden voor Tegenlicht om te bezien of in het beoogde omroepbeleid voldoende waarborgen blijven bestaan voor inhoudelijk hoogstaande televisie. Felix Rottenberg houdt wederom open huis in zijn Wolkenkrabber, voor een zoektocht naar de toekomst van kwaliteit.

Vier jaar na de val van de Twin Towers lijkt West-Europa ‘aan de beurt’. Afgelopen zomer werd vooral het Engeland van Tony Blair geconfronteerd met de gewelddadige overtuigingen van het radicale reborn islamisme. En weer blijkt een patroon zichtbaar in de daderprofielen: ‘de geur van het paradijs’. Nu ook Nederland de adem inhoudt is het eens te meer tijd om verdieping aan te brengen in onze kennis van de nieuwe vijand. Voor Tegenlicht reden om het tweeluik De geur van het paradijs te herhalen, dat in fraaie beelden op zoek gaat naar het voor ons zo uitheemse denken en geloven. Een denken en geloven dat inmiddels tot veel terreur heeft geleid, en voor permanente dreiging zorgt.

Dat de G8 niet genoeg heeft opgeleverd, moeten we de politiek niet aan rekenen, maar slechts onszelf. We hebben nog steeds niet voldoende mensen op de been weten te krijgen.Aldus U2 zanger Bono in Tegenlicht. Samen met econome en activiste Noreena Hertz analyseert hij hoe het staat met de bereidheid in de wereld om het armoedeprobleem blijvend aan te pakken.

Hoe organiseer je digitale verkiezingen in een Afrikaans land, waar nog nooit gestemd is? In Tegenlicht een portret van de wanhopige poging van België, de EU, de VN en Kongo zelf om het land verkiezingsklaar te maken.

Op 14 december 2004 krijgt George Tenet, het voormalige hoofd van de CIA, uit handen van President Bush persoonlijk de prestigieuze 'Presidential Medal of Freedom'. Veel CIA-medewerkers reageren verbaasd: niet lang daarvoor had Tenet zijn ontslag aan moeten bieden omdat zijn informatie over massavernietigingswapens in Irak niet bleek te kloppen. Op basis van die foute informatie had Colin Powell de VN toegesproken en de weg vrijgemaakt voor een aanval op Irak. De documentaire 'Het schimmenspel na 11 september' legt de machtstrijd bloot tussen de CIA en vice-president Dick Cheney. Cheney wilde na 11 september koste wat kost bewijzen hebben om Irak aan te kunnen vallen. Een tijdlang hield George Tenet vol dat de CIA geen bewijs voor massavernietigingswapens kon vinden. Uiteindelijk bezweek hij onder de druk van Cheney en Rumsfeld en ging om. Tot grote woede van veel CIA-medewerkers.

Het is zes uur ’s morgens. Othman Amarnis, 27 jaar, gaat de dienstingang van een groot kantoorgebouw in het centrum van Den Haag binnen. Hij vertelt de bewaker dat hij een afspraak heeft met het schoonmaakbedrijf en loopt door. Hij stapt een willekeurige lift in en loopt zoekend over de nog verlaten kantoorvloeren. Wanneer hij een eenzame schoonmaker ziet stelt hij zich voor en zegt: “Hallo, Othman Amarnis FNV bondgenoten, mag ik even met u praten?” De schoonmaker kijkt hem niet begrijpend aan. “I am from the union, I fight for you!” herhaalt Othman. De schoonmaker kijkt verschrikt om zich heen en gebaart Othman met hem mee te gaan naar een diepe kast voordat hij iets durft te zeggen...

In Duitsland heet-ie Otto Normalverbraucher, in Amerika Joe Sixpack. In ons land hadden we Jan Modaal en we hadden daar een voorstelling bij. Maar de vertrouwde Jan Modaal bestaat niet meer; hij is uiteengevallen, versnipperd, op zoek naar zichzelf. Tegenlicht heeft de snippers verzameld en zette hem opnieuw op de kaart. Wij noemen hem Harry Holland.

De krijgsmacht vraagt van zijn personeel discipline, opofferingsgezindheid en loyaliteit aan Nederland. Een land waar steeds meer mensen van verschillende achtergronden leven. Een land ook waar steeds indringender vragen gesteld worden over wie je bent, waar je thuis hoort en waarvoor je bereid bent je leven op het spel te zetten.

Steeds meer succesvolle, goed geïntegreerde Turkse Nederlanders verlaten ons land. Onder de middenstand wint de gedachte terrein dat Turkije sociaal en economisch een betere toekomst biedt. Maar vooral academisch hoog opgeleide jongeren overwegen een vertrek naar Turkije. Waarom zouden wij het pensioengeld betalen voor de babyboomers die ons discrimineren en buitensluiten, zo vragen zij zich af.

Ruim tweeduizend jaar was Azië het centrum van de wereld. Na een adempauze van een paar honderd jaar keert het nu terug naar zijn natuurlijke positie. De 21ste eeuw wordt de eeuw van Azië en het is in ons aller belang dat het Westen dit onder ogen ziet, waarschuwt Kishore Mahbubani, oud-ambassadeur bij de VN.

In het derde deel van de serie De Omgekeerde Wereld richt Tegenlicht de blik op de golfstaten Dubai en Abu Dhabi. Hier is een moderniseringsproces gaande dat zijn weerga niet kent. Geholpen door de hoge olieprijzen bouwt een nieuwe generatie liberale sjeiks hier met succes aan een zelfgecreëerde droom.

Wat doe je als je financieel in de problemen komt? Dan leen je geld, het liefst bij vrienden. Maar wat als die niet thuis geven? Dan moet je aankloppen bij je vijanden, of wat daarvoor doorgaat. Dat overkwam Citibank, de grootste bank van Amerika, toen zij vorig jaar werd overvallen door de gevolgen van de kredietcrisis. In het laatste deel van de themareeks De Omgekeerde Wereld het verhaal van een bank die in de problemen kwam, de redding vanuit het Midden-Oosten en de geheimzinnige rol van een steenrijke prins.

Om in de toekomst te kunnen overleven is groei onontbeerlijk. Voorwaarde voor die toekomstige groei, zeker in tijden van crisis, is een nieuw type aanjager: in de woorden van economisch geograaf Richard Florida een ‘megaregio’.

Tegenlicht volgt een jaar lang de ontwikkelingen rond het prestigieuze project ‘Grand Paris’ door de ogen van de Nederlandse architect en deelnemer Winy Maas. De Franse president Sarkozy wil niet alleen -zoals zijn voorgangers- een prestigieus gebouw in zijn naam laten bouwen, hij wil de toekomst van de hele stad Parijs vormgeven.

De spiegelende gevels van Gurgaon, een voorstad van New Delhi, staan symbool voor India's ongekende economische groei. Gurgaon is begin van deze eeuw door de grootste projectontwikkelaars ter wereld gebouwd. De stad is een prototype, die met de groei van de Aziatische middenklasse mogelijk honderden malen gekopieerd zal worden.

Beppe Grillo deelt zijn visie op de toekomst van Europa met Tegenlicht 'Jullie noemen ons Italianen "spaghettivreters". Alsof we een stel kabouters zijn. Maar we zijn juist ontzettend gevaarlijk. Wij hebben het fascisme uitgevonden. En de banken, jullie Nederlandse banken zijn ook gestoeld op de bank uit Genua, de San Giorgio bank. Wij hebben alle wandaden in de wereld uitgevonden. Wij zijn een verschrikkelijk virus’.

Tegenlicht evalueert 'tien jaar 9-11' met drie prominente Amerikanen: een militair, een diplomaat en een politicoloog. Voor elk van hen afzonderlijk heeft de lange nasleep van de val van het WTC een speciale betekenis.

Aftermath Network biedt nieuwe perspectieven op de crisis.

Door de val van het kabinet krijgt Nederland in 2012 geen echte troonrede. Maar nooit snakten we zo hardnekkig naar een verhaal over hoe het ons vergaat en waar we heengaan. Tegenlicht komt daarom – twee dagen voor de verkiezingen – met zijn hoogsteigen troonrede voor ons geplaagde land. Ramsey Nasr, onze Dichter des Vaderlands, is de gids van dienst. Hij neemt ons mee naar de werkelijkheid van Nederland op een keerpunt.

Door toedoen van de banken zit Nederland in de diepste crisis sinds de jaren dertig. Miljarden euro’s belastinggeld waren nodig om het financieel systeem op de been te houden en het einde van de reddingsoperaties is nog lang niet in zicht.

Over het Duitse mirakel Terwijl Nederland in diepe crisis verkeert, draait de economie van onze oosterburen op volle toeren. Waarom doen de Duitsers het zoveel beter dan wij? Alexander Oey steekt voor Tegenlicht de grens over om de geheimen van het Duitse succes te doorgronden.

Is het noodlijdende Griekenland het begin van een nieuw Europa? Op de puinhopen van de failliete groei-economie ontstaan alternatieven waarbij de burger weer de baas wordt over vraag en aanbod. Lokaal en sociaal; de economie van de kleinste eenheid.

Toegang tot water is van cruciaal belang voor Nestlé. Hoe duurzaam is het om water in flessen te stoppen? Een ding is zeker: het is winstgevend.

What influence does the quickly growing ‘sharing economy’-based company AirBnB have on the social structure of a city? AirBnB's motto: Share your house, make new friends and get rich while sleeping. Those who can afford it buy an appartement, hire a cleaner, and permanently rents it out to tourists. No banks or shares offer a beter return. But what does a city end up being if many of it's inhabitants only stay for just a couple of days? This episode paints a portret of the city of Amsterdam in the age of AirBnB, including happy tourists, abusers, perfect hosts, victims and informers.

Warehouses going bankrupt and the immense success of online retailing websites prove it: they way we consume is shifting from offline to online rapidly. But which nifty tool or other clever tactic make us fill up our digital shopping cart to the brim? Or makes us stay on the website as long a possible? Or even vote for a certain candidate

Indignant Germans are angry with Angela Merkels' policy on refugees. Who are these people? And what is this sudden uproar from a previously silent majority?

YouTube, owned by Google, has become one of the most powerful online media platforms in the world, fast to be replacing the viewership of television with over 30 billion hours watched per month in 2017. Young people flock to the platform in the hopes of fame and fortune, which comes for a select few, but not all, hence the allure to ‘make it.’ YouTube celebrities are now mainstream celebrities. The result is troves competing to live their lives as monetised open-wounds for the corporate platform, constantly pleading for subscribers, attention and engagement, all at the hands of Google, its secret algorithms, and the screen culture of spectacle, pornography, and targeted advertising. On both sides of the screen, the treadmill is all about keeping the ad dollars constantly rolling. YouTube, YouTubers and You offers a glimpse into this new media and advertising world, pondering how this culture may continue to undermine our future media and informational landscape. What sort of people and world is this culture creating and perpetuating?

Radical in Birmingham